Meer groen? Zelf doen!

Dat bomen planten en meer groen aanleggen essentieel is om hogere temperaturen in (grote) steden te temperen is bekend. Maar meestal komt daar – om allerlei redenen – niet veel van terecht.  De bevolkingsdichtheid neemt toe, dus… er moeten meer huizen komen. En we wonen gemiddeld in veel grotere huizen dan vroeger. Het aantal alleenwonenden is ook groeiend. Grond in de stad is duur, dus bedrijven en woningbouwcoöperaties gebruiken hun grond liever om geld mee te verdienen dan er bomen of groen aan te leggen.

Plek voor extra bomen en groen is er dus in zeer beperkte mate. Gemeentebesturen hebben maar beperkte mogelijkheden om er hier en daar een boompje bij te zetten. In Den Haag is het zelfs zo dat er plannen bestaan om een flink stuk bestaand groen te kappen om ruimte te maken voor een uitbreiding van Madurodam. Voor de bewoners een onbegrijpelijke zaak.  Er zit weinig anders op dan te protesteren, maar daar moeten we het niet bij laten. We kunnen zelf het nodige doen om onze woonomgeving groener en gezonder te maken. Hoe meer mensen mee gaan doen, hoe beter.

MgZdDuizenden particuliere tuinen zijn of worden geheel/gedeeltelijk betegeld, o.a. omdat men geen tijd of zin heeft om een tuin met bomen en groen te onderhouden. Stenen maken de omgeving heter, een groene tuin geeft schaduw. Stenen zijn ook nog slecht voor de afvoer van overtollig regenwater. Al zou men maar beginnen met in ieder geval de randen in een tuin  te onttegelen en daarvoor in de plaats struiken en planten te zetten dan is er al veel gewonnen. Iedere vierkante meter telt. Kijk op de site van de landelijke actie Steenbreek.

Maar er is meer te doen:

  • Neem een groen dak,  al is het maar het dakje van een schuurtje.
  • Maak een leuke geveltuin voor je eigen huis of samen met andere bewoners in de straat.
  • Laat je muur begroeien met klimmende winde, klimop of andere planten.
  • Maak samen met je buren de boomspiegels groen (een boomspiegel is de lege plek rondom een boom).
  • Kijk voor meer voorbeelden en uitleg op de website Meer Groen? Zelf Doen! 
  • Zet een paar leuke plantenbakken voor de deur en/of maak een groene oase van je balkon.

Alle beetjes helpen. Aan de slag!

TU Delft brengt Haagse hitte in kaart met honderd Hagenaars

Haagse-Hitte
Klik op de foto als je wilt meedoen met het onderzoek.

Het AD plaatste op 3-6-2016 het onderstaande artikel:

Den Haag een hitte-eiland? Dankzij honderd Hagenaars die meedoen aan het onderzoek Haagse Hitte van de TU Delft is binnenkort voor eens en altijd duidelijk hoe warm het nou écht wordt in de hofstad. Haagse Hitte is een onderzoeksproject van de Faculteit Bouwkunde van de TU Delft. Het bouwt voort op eerdere projecten voor Amsterdam en Rotterdam: Amsterwarm en Hotterdam. De studenten onderzoeken hoe de temperatuur in de stad van invloed is op het welzijn van de stadsbewoners.

Weerstation
Voor Haagse Hitte zoeken de studenten honderd Hagenaars die een klein digitaal weerstation bij huis willen ophangen. Deze krijgen ze in bruikleen voor drie jaar. Het enige dat de onderzoekers vragen is gebruik van wifi om de data te versturen.
Wie mee wil doen kan zich aanmelden via de site van Haagse Hitte. De weerstations worden vanaf 1 juli uitgegeven. Om de stations zo goed mogelijk te spreiden over de stad willen de onderzoekers van alle geïnteresseerden de postcode weten, zodat ze de weerstations zo goed mogelijk kunnen verdelen over Den Haag. Niet iedereen die zich aanmeldt kan dus meedoen.

Hitte-eilanden

Den Haag is in de zomer ondanks de zeewind geregeld de warmste stad van Nederland meldde onderzoeksinstituut TNO enkele jaren geleden. Dat was het echtpaar Hanneke van Veen en Rob van Eeden ook al opgevallen en zij brachten in 2014 het fenomeen ‘hitte-eilanden’ onder de aandacht, het verschijnsel dat het in dichtbebouwd gebied vaak veel warmer is dan op het platteland.

Ook al omdat hun eigen wijk, de Rivierenbuurt, aan alle kwalificaties voldoet: Veel bestrating, weinig groen. De zon heeft vrij spel en warmt de wijk als een oventje op. Van Veen en Van Eeden zetten met alle warmte-informatie die ze konden vinden de website www.hitte-eilanden.nl op.

 

B&W Den Haag geven toe: Den Haag NIET “groenste stad van Nederland”

PERSBERICHT, Den Haag, 18 april 2016

In allerlei uitingen, publicaties en op internet (zoals op denhaag.nl) wordt gesteld dat Den Haag: “groenste stad van Nederland, met het meeste groen per inwoner” is. Logischerwijs wordt deze stelling op allerlei sites overgenomen. Als de gemeente zelf stelt dat het de groenste stad van Nederland is, dan moet het wel waar zijn. Even zoeken op internet levert vele voorbeelden hiervan op.
In het onlangs door B&W gepresenteerde plan voor een Internationaal Park werd zelfs gesteld dat Den Haag de groenste stad van Europa is.

Omdat het o.a. voor de bestrijding van hitte-eilanden belangrijk is te weten hoeveel groen Haagse inwoners ter beschikking staat en hoe Den Haag het doet ten opzichte van andere gemeenten, hebben we de bovengenoemde stelling al eerder bestreden (namelijk op 3-12-2015, maar hierop kwam geen reactie van de gemeente.
We hebben daarom e.e.a. via een procedure Wet Openbaarheid van Bestuur aan de orde gesteld op 22 februari 2016: WOB/2016.52). De tekst van dit verzoek luidde:
Op uw website schrijft u: “Den Haag is een wereldstad met de voorzieningen van een wereldstad. Den Haag leeft, boeit en daagt uit. Tegelijkertijd is het de groenste stad van Nederland, met het meeste groen per inwoner.” Graag ontvangen we van u een afschrift van de documenten waarop u de vet gedrukte uitspraak baseert. Zie ook:
 Den Haag groen of grijs?

Gemeente met mond vol tanden
Op 30 maart 2016 antwoordde de Gemeente met het volgende: “De door u gevraagde stukken kunnen we u niet toezenden, omdat wij hier niet over beschikken. Daar wij niet beschikken over de door u gevraagde gegevens, kunnen we ook niet besluiten om deze informatie al dan niet openbaar te maken.”
In een toelichting op e.e.a. verwijst de gemeente naar een berekening van het Haagse groen (Groenproof RIS 160015 uit 2009), waarvan de conclusie was dat: “Den Haag er goed uit kwam in vergelijking met andere steden.”

Alterra doet al ruim tien jaar onderzoek naar groenste gemeenten
De genoemde Groenproof RIS uit 2009 maakt gebruik van afwijkende en ongebruikelijke methoden om de hoeveelheid openbaar groen (per inwoner) te berekenen, maar zelfs volgens deze methode komt Den Haag – naar eigen zeggen – niet als beste uit de vergelijking.
Het Wageningse bureau Alterra doet al sinds 2002 onderzoek op basis van objectieve en vergelijkbare gegevens naar het openbaar groen in grote steden van Nederland (meer dan 100.000 inwoners). Daaruit blijkt dat Den Haag wel iets is vooruitgegaan de laatste jaren, maar nog steeds onderaan de lijst bungelt op plaats 27 met veel minder groen dan bijvoorbeeld Rotterdam en Amsterdam.
Den-Haag-groenste-27
Peter Visschedijk, één van de onderzoekers aan de Wageningen UR stelt hierover: “Zowel in Nederland als wereldwijd woont het grootste deel van de bevolking in steden, vaak gelegen in delta’s. <..> Zo heeft groen een positief effect op de gezondheid van mensen en draagt bij aan de verbetering van het milieu door verminderen van luchtvervuiling en dempen van geluidshinder. Een belangrijke functie is ook de waterberging bij hevige regenval en verkoeling in warme periodes.”

Eis aan de Gemeente Den Haag
Wij eisen daarom van de Gemeente dat alle uitspraken in de trant van “Den Haag groenste stad van Nederland/Europa” uit alle uitingen (schriftelijk, mondeling en op internet) worden verwijderd en dat de Gemeente zich voortaan van dergelijke uitspraken onthoudt.
De Haagse bevolking (en anderen) hebben recht op eerlijke en objectieve informatie als het gaat om zaken van levensbelang.

Reactie op plan Internationaal park Den Haag

Onderstaand plan in inmiddels naar de gemeente verzonden, met enkele kleine wijzigingen.
Ons commentaar en kritiek op het plan is opgenomen in een (redelijk) uitgebreid pdf-document, dat heet: CONCEPT Reactie Hitte-eilanden Ambitiedocument Internationaal park is.

Hanneke van Veen & Rob van Eeden

502 bomen geplant

Op 4-12-2015 (tijdens het klimaatoverleg in Parijs) is het gelukt om in de binnenstad van Den Haag twee zogenaamde klimaatbomen te planten in het Zeeheldenkwartier. Het initiatief kwam van de Bomenstichting Den Haag en hitte-eilanden.nl, die dit plan bij de gemeente Den Haag hadden ingebracht. De Gemeente ging akkoord en zorgde voor twee flinke bomen, een goede plek en publiciteit. Op het Jenny-plantsoen voegden bewoners zich tussen de andere belangstellenden en werd geluisterd naar de wethouders Revis en Wijsmuller, resp. van groen en duurzaamheid. Daarna werden de scheppen opgepakt en in de grond gestoken om de bomen te voorzien van de klaarliggende grond.
Een van de bewoonsters, een kleine tengere dame van tachtig wilde perse ook een schep om daadwerkelijk haar instemming te betuigen met het gebeuren. Ze vertelde dat ze erg blij was met de nieuwe bomen, want het kon flink heet worden op het stenen gedeelte van het plantsoen. Zie ook https://hitte-eilanden.nl/2015/12/03/den-haag-plant-twee-klimaatbomen/

Trees-for-AllEn dan ben je thuis en denkt nog eens na over die twee bomen. Natuurlijk is het goed om in de minst groene wijk van de Haagse binnenstand bomen te planten en het zal ook wel een klein beetje helpen misschien. Hopelijk is de symbolische waarde groter. De boodschap is duidelijk: in de stad moeten meer bomen komen (of andere groene oplossingen), want er is veel meer nodig om het stadsklimaat beter te maken. New York plant niet voor niets maar liefst 1 miljoen bomen.
En dan hebben we het nog niet eens over het wereld-klimaat. Ook daar moeten we ons ernstig zorgen om maken. Als ik rijk was zou ik veel geld willen steken in bomen en bos. Maar wat gaat dat kosten? Googelen leerde dat de nieuwe bomen voor het Parkbos De Haar € 25 per stuk kosten, Trees for all kan in Nederland zorgen voor bomen van € 5 per stuk en op de Filippijnen heb je al voor € 3 een boom(je).
En gelukkig was  ‘de directie’ van hitte-eilanden.nl het daar roerend mee eens. Met als resultaat 500 bomen als kleine bijdrage aan de oplossing het wereldklimaatprobleem. 

Hanneke van Veen

   

Den Haag plant twee klimaatbomen

Persbericht, 3 december 2015

Op vrijdagmiddag 4 december 2015 worden in Den Haag twee klimaatbomen geplant in het Zeeheldenkwartier. Het planten van deze bomen is een initiatief van Hanneke van Veen van www.hitte-eilanden.nl samen met de Haagse Bomenstichting en de gemeente Den Haag.

Klimaatbomen moeten (vooral in steden) goed bestand zijn tegen extra hitte, droogte en overvloed aan water en wind. Ook moeten ze (fijn)stof kunnen opvangen en schaduw te bieden. Geschikt als klimaatboom zijn (o.a.) bepaalde soorten eik, iep, esdoorn, honingboom en linde.

Klimaatboom Den HaagMeer bomen in Den Haag, absolute noodzaak
Twee bomen kunnen de ernstige Haagse problematiek van hitte-eilanden en klimaatopwarming natuurlijk niet oplossen. Maar zij staan symbool voor de wil en vastberadenheid van grote groepen Haagse burgers én het gemeentebestuur om deze problemen voortvarend aan te pakken. Simpel gezegd komt dat neer op: minder steen en meer groen. Want uit alle wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat vooral groen, met name bomen, de ernstige gevolgen van klimaatopwarming en het hitte-eiland-effect het beste kunnen tegengaan.

Zeeheldenkwartier moet groener!
Het planten vindt plaats op 4 december 2015 om 15:15 u in het Jennyplantsoen, achter de AH Elandstraat, tussen de Zorgvlietstraat en Hemsterhuisstraat. Het Jennyplantsoen bevindt zich in het Zeeheldenkwartier, volgens gemeentelijke opgave de minst groene wijk van Den Haag. Belangstellenden zijn welkom vanaf 14:45 u, er is koffie en thee.

Wethouders Revis en Wijsmuller (beiden verantwoordelijk voor het Haagse groen) zijn bij het planten aanwezig en benadrukken daarmee ook het belang van de Klimaattop in Parijs voor Den Haag met – in vergelijking met andere grote steden in Nederland- de hoogste bevolkingsdichtheid en minste groen per inwoner. (* zie noot hieronder)

Meer informatie over dit initiatief
Hanneke van Veen

info@hitte-eilanden.nl
www.hitte-eilanden.nl

* Onderzoek laat zien dat een gemiddelde Haagse inwoner slechts 54 m2 groen heeft, terwijl de Amsterdammer er 64 en de Rotterdammer zelfs 77 heeft (cijfers Alterra, 2014).

Cijfers van het CBS (01-01-2015) laten zien dat 1 km2 in Rotterdam gemiddeld 2.966 inwoners heeft, in Utrecht 3.479, in Amsterdam 4.892 inwoners, terwijl dat er in Den Haag maar liefst 6.216 per km2 zijn.

Hitte maakt volgende ochtend koel

Theeuwes-proefschriftMorgen promoveert Natalie Theeuwes aan de Universiteit van Wageningen op het hitte-eiland-effect met opmerkelijke vondsten die in het proefschrift gedetailleerd zijn uitgewerkt.
Een daarvan is dat meten van oppervlaktetemperaturen een slechte indicator is voor het hitte-eiland-effect (stelling 5).
Een andere: ’s morgens is het in de stad vaak koeler dan erbuiten.
Wat het hitte-eilandeffect is, weet iedereen zo langzamerhand wel. In de stad is het – vooral ’s avonds en ‘s nachts – vaak warmer dan op het platteland. De stad slaat overdag energie op en straalt die ’s nachts weer uit. Maar op een rustige en heldere zomerdag kan het ’s ochtends in de stad zomaar een paar graden koeler zijn dan op het omringende platteland. Hoe kan dat? Hoe wordt een hitte-eiland tijdelijk een koelte-eiland?
LEES VERDER: het persbericht over dit proefschrift.